OKOLICA I JEJ ATRAKCJE
Jak głosi stara, kaszubska piosenka - Kaszuby, Kaszuby wołają nas! Jej słowa zapewniają, że kto chce spędzić dobre wczasy, niech w kaszubskie jedzie lasy, zapraszają do jednego z najciekawszych zakątków Europy. Jest tu właściwie wszystko co może przyczynić się do pełnego wypoczynku - czyste powietrze, słoneczne, piaszczyste plaże, jeziora ukryte w leśnej ciszy, krystaliczne, wartkie rzeki, malownicze wzgórza, kwieciste łąki, rozległe lasy, ciekawe zabytki. Prawdziwy to raj dla wędkarzy i grzybiarzy, pełen różnorakiej zwierzyny. Można kosztować uroków wędrując pieszo, jeżdżąc na rowerze, konno na oklep i bryczką, pływając kajakami, żeglując. Tu ciekawie spędzisz czas bawiąc się przy dźwiękach kapeli kaszubskiej, kosztując smakowitych potraw, zażywając tabaki.
Skąd ta różnorodność? Opowiada się, że Pan Bóg tworząc świat zapomniał o Kaszubach, przypomniał sobie dopiero po skończonym dziele, zajrzał do przepastnego wora i wysypał wszystko co w nim pozostało. I tak dostało się Kaszubom z każdego bogactwa po trochu
Pracowity i gościnny ród Kaszubów liczy sobie około pół miliona. Zamieszkują tereny od Bałtyku po Bory Tucholskie. Mieszkańcy tego terenu zachowali gromadzoną przez lata bogata kulturę, tradycję i obyczaje. Głównym wyróżnikiem jest język, który jak skarb jest pielęgnowany by nie zginął, przekazywany z pokolenia na pokolenie. Widoczny jest w literaturze, pieśni, coraz śmielej wkracza do szkół i kościołów, słowem – rozwija się, żyje...
Północne Kaszuby to wybrzeże i pobrzeże – otwarte morze z Polską Riwierą, żyzne gleby, powietrze pełne jodu, ostoja kaszubskiej tradycji rybackiej. Środkowa część – pojezierze zwane Szwajcarią Kaszubską bogate w jeziora, lasy liściaste, rzeki, wzgórza poprzecinane przepastnymi wąwozami. Południe Kaszub zwane Zaborami to przede wszystkim piaszczyste, mniej urodzajne tereny, lasy sosnowe i jeziora, jeziora, jeziora...
Wreszcie Wiele – stara wieś kaszubska o bogatej historii, leżąca na pograniczu pojezierza i Zaborów nad pięknym i czystym jeziorem Wielewskim. Słynie przede wszystkim z imponującej Kalwarii, nad którą pieczę sprawuje miejscowy ksiądz proboszcz. To także miejsce urodzenia „pieśniarza z ziemi jezior” Wincentego Rogali, który pieśnią wyrażał miłość do kaszubskiej ojczyzny. Tu również urodził się sławny poeta kaszubski Hieronim Derdowski, który sławiąc swą rodzinną miejscowość w epopei „O panu Czorlinscim co do Pucka po sece jachoł” chciał umieścić początek jej dziejów w Piśmie Świętym:
"Tej ju szlachcec pewien sebie rzekł do organiste:
- Cos o Wielu u Łekosza je ewnjeliste!
Nie wiem w jacim to rozdzale i na jacij karce:
Wiem le tele, że tam mowa je o swiętyj Marce.
Ciej Pon Jezus z swiętym Piotrem do Marte wstąpiele,
Tej rzekł do nij: - Marto! Marto! Troszczysz się o W i e l e!"
Tak, na wesoło, sławił Wiele autor a ja zapraszam w to piękne miejsce by samemu przekonać się, że warto tu przyjechać.
Wiele to miejscowość uważana za jedno z najciekawszych miejsc na Kaszubach. Słynie przede wszystkim z:
- 500 m od ośrodka – kalwaria Wielewska – usytuowane na wzgórzach przylegających do jeziora Sanktuarium Męki Pańskiej, wybudowane w latach 1916-1927 dla upamiętnienia ofiar pierwszej wojny światowej, składa się z 14 kaplic, 6 kompozycji rzeźbiarskich, świętych schodów, ambony w kształcie łodzi i Pustelni. Motywem budowy był kult Matki Bożej Pocieszenia, której łaskami słynący obraz znajduje się w tutejszym kościele, sanktuarium to jest również pomnikiem miłości Kaszubów do Ojczyzny,
- 3km – zabytkowy kościół parafialny pw. Św. Mikołaja – parafia Wiele liczy sobie już blisko 700 lat, jednakże kościół parafialny w obecnym kształcie zbudowano na początku XX wieku, od 1998 roku wpisany jest do rejestru zabytków,
- 3 km - Muzeum Ziemi Zaborskiej – wystrój wnętrza chaty kaszubskiej, bogate zbiory haftów kaszubskich, rogów do tabaki, drewnianych form do masła oraz innych eksponatów. Działa przy Domu Kultury w Wielu, czynne codziennie oprócz poniedziałków od 10 do 18,
- Międzynarodowy Festiwal Folkloru – odbywa się od kilku lat w kilku sąsiadujących gminach, również w Wielu, gdzie co roku odbywa się uroczysta inauguracja festiwalu. Nasz ośrodek miał zaszczyt gościć w tym czasie grupy folklorystyczne innych narodowości co było okazją do poznania ich kultur. Dotychczas gościliśmy zespoły z Turcji, Meksyku, Chin, Węgier, egzotycznej wyspy Wallis, Ukrainy, Białorusi, Chile, Serbii, Puerto Rico,
- Turniej Gawędziarzy Ludowych Kaszub i Kociewia,
Inne atrakcje:
- 10 km – Borsk, dawne lotnisko – możliwość zrobienia kursu paralotniarza lub loty w tandemie,
- 15 km od ośrodka - Rezerwat archeologiczny Kręgi Kamienne w Odrach – cmentarzysko Gotów z I – II w.n.e.
- 15 km – zabytkowy kościół z drewnianą wieżą i kurchany w Leśnie,
- Wdzydzki Park Krajobrazowy – zawiera 7 rezerwatów przyrody, ścieżkę rowerową „Pętla Przytarnia”, przepiękne punkty widokowe w okolicy Przytarni, Kliczków i Wdzydz Tucholskich,
- 25 km – Skansen Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich – istnieje od 1906 roku, najstarszy w Polsce, prezentuje zabudowę dawnej wsi kaszubskiej i kociewskiej od XVIII w do połowy XX w. Są tu dworki, chałupy chłopskie i rybackie, a nawet całe zagrody, kuźnia, tartak, szkoła, kościół i dwa wiatraki, wszystko kompletnie wyposażone,
- 30 km – Akwedukt w Fojutowie za Czerskiem –wybudowane w XIX w skrzyżowanie dróg wodnych Kanału Brdy i Czerskiej Strugi, to najdłuższa i najmasywniejsza tego typu budowla w Polsce (75 m szerokości) a różnica wysokości pomiędzy lustrami wynosi 9 m!
- 35 km – Leśny Kompleks Promocyjny Woziwoda – prowadzi bogatą i atrakcyjną edukację przyrodniczo – leśną,
- 35 km – Skansen Kolejowy w Kościerzynie – tu zatrzymał się czas dla najlepszych tradycji polskiego kolejnictwa,
- 35 km - nowo wybudowana wieża widokowa we Wdzydzach Kiszewskich,
- 40 km – Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie – jedyne takie na świecie!
- 40 km – Aquapark w Chojnicach,
- 45 km – Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku – tu można zobaczyć: dom do góry nogami, najdłuższą deskę świata ( rekord wpisany do księgi Guinnessa!), wystawę ”Polskie Dwory Drewniane”, Dom Sybiraka, Zagrodę Polską, Kaplicę „Jedności Narodowej” poświęconej bohaterom walk o wolność Ojczyzny a nawet przeżyć nalot bombowy! Każda grupa, nawet mała oprowadzana jest przez przewodnika. POLECAM!
- 45 km – wieża widokowa na Wieżycy 325 m n.p.m. – najwyższym wzniesieniu Niżu Europejskiego, tu zobaczysz panoramę całych Kaszub,
- 45 km - wyciąg narciarski „Koszałkowo” na Wieżycy,
- 50 km – farma strusi w Wyczechowie, można kupić jajko strusia,
- 60 km - Muzeum Kaszubskie w Kartuzach,
- 60 km – Zamek Krzyżacki w Bytowie,
- 60 km - Muzeum Garncarstwa w Chmielnie,
- 90 km - Trójmiasto wraz z wszystkimi swymi zabytkami,

